Çocuklarda hipospadias

Halk arasında “Doğuştan Sünnetli”, “Peygamber Sünnetli” veya “Yarım Sünnetli” olarak tanımlanır. Bu durum işeme borusu ve penisin bir doğumsal anomalisidir. Bu çocuklarda penis içindeki işeme borusu doğuştan kısa ve ucu normalde olması gerektiği gibi penisin ucuna değil, alt kısmında bir yere açılmaktadır. İdrar deliği penis ucundan uzaklaştıkça hastalığın ciddiyeti artar. Hipospadias ile birlikte inmemiş testis varsa genetik değerlendirme de gereklidir. Nadiren bu çocuklarda cinsiyet gelişim bozukluğu olabilir.

Çocuğun idrarını yaptığı delik penisin ucunda değildir. Sünnet derisi tam olarak gelişmemiştir. Bu nedenle yarım sünnetli gibi görünür. Penisin görünümü normal değildir. İdrar deliği penis ucundan ne kadar aşağıda olursa, penisteki bozukluk da o derecede ağır olur. Genellikle, penis eğridir. Ağır olgularda yumurta torbası da bozuk gelişir. Hipospadias ile beraber testisi torbada olmayan çocuklarda cinsiyet gelişim bozukluğu olabilir.

Her 300-350 erkek çocuktan birinde görülür.

Günümüzde, hipospadias için 1 yaş civarı ameliyat önerilmektedir. Böylece, çocuklar cinsel organını normal görünümü ile tanımaktadır. Cinselliğin öğrenilmeye başlandığı fallik dönemin başlangıcı olarak kabul edilen 2 yaşın öncesinde cinsel organlarla ilgili ameliyatların yapılması çocukların ilerideki yaşamlarında olabilecek psikoseksüel sorunları azaltabileceği düşünülmektedir. Okul çağına kadar çocuğun bu ciddi problemi ameliyat ile düzeltilmez ise arkadaşları arasında ciddi benlik kuşkuları gelişebilir; özgüvende azalma, içe kapanma, aşağılık kompleksi, depresyon ve davranış bozuklukları görülebilir.

Ömür boyu sürecek işlevler ve ileride psikoseksüel sorun yaşamamaları açısından genital bölge çok önemlidir. Bu bölgeye yapılacak herhangi bir yanlış ameliyat çocuğun ilerideki tüm hayatını kabusa çevirebilir. İlk ameliyat başarısız olursa penisi düzeltmek teknik olarak daha zor ve riski daha yüksektir. İşlevsel, kozmetik ve psikoseksüel açıdan tatminkar sonuç alınamayabilir. Bu nedenle, ameliyatı yapacak hekimin mesleki eğitim düzeyi ve deneyimi hayati derecede önemlidir. Bu konuda gerekli özgün eğitimi almış ve günlük hekimlik pratiğinin tüm zamanını yani haftanın 7 günü 24 saat sadece çocukların ve yalnızca idrar yollarını ameliyat eden çocuk ürolojisi uzmanları tarafından hipospadias cerrahisi yapılması başarı oranını belirgin yükseltirken komplikasyon riskini de belirgin azaltır.

Cerrahi tedavide temel amaç, çocuğun penisini düzleştirip idrarını ve spermleri penisin ucundan karşıya atmayı sağlayarak çocuğun ilerideki doğurganlık ve cinsel yaşam şansını normalleştirmektir. Yani normal bir penis ve üretra görüntüsü ile işlevini sağlamaktır.

Hipospadiaslı çocuklar, tedaviden önce kesinlikle sünnet edilmemelidir. Çünkü ameliyat sırasında sünnet derisi bu bozukluğu düzeltmede bir yama olarak kullanılır.

Ameliyatta penise özel bir pansuman uygulanır. Çocuğun idrarını dışarı atmak için yeni yapılan işeme borusu içine küçük bir plastik tüp (sonda) yerleştirilir. Çocuklar ameliyattan sonra bu sondadan idrarını yapar. Ameliyattan 3-4 saat sonra yani aynı gün taburcu olur.

Çocuk aynı gün normal yaşamına devam edebilir. Ancak, pansumanı kirlenmemeli özellikle dışkı bulaşmamalıdır. Ameliyattan sonraki 1 hafta içinde pansumanı açılır ve sondası çıkarılır. Pansuman ve sondası çıkarıldıktan sonra banyo yapılabilir. Kendiliğinden eriyen dikişler kullanıldığı için dikişleri aldırmaya gerek yoktur.

Yara yerinde aşırı şişme, morarma veya kanama olursa, idrar yapamazsa, pansumanı açılırsa veya dışkı ile kirlenirse doktora başvurmalıdır.

Deneyimli bir uzman tarafından yapıldığında tek ameliyat ile düzelme şansı hafif ve orta şiddetteki hipospadiaslarda %90, ağır hipospadiaslarda ise başarı şansı %70-80 civarındadır. Çok ağır hipospadiaslı çocuklarda baştan itibaren 2 seanslı ameliyat planlamak gerekebilir.

Ameliyat sırasında penisin kanlanmasını ve sinirsel uyarılarını sağlayan damarların zedelenmesi sonucu ameliyat sonrası erken dönemde peniste kısmi veya tam beslenme bozukluğuna bağlı penis kangreni dahil nadir de olsa ciddi problemler gelişebilir. Ameliyattan birkaç hafta sonra ise yeni oluşturulan idrar borusunun daralması, eski idrar deliğinin açılıp işeme esnasında iki ayrı delikten idrar gelmesi ve yeni oluşturulan idrar borusunun açılması görülebilir.